Ukrajinske vlasti uklonile su spomenik Maksimu Gorkom, utemeljivaču socijalističkog realizma u svetskoj književnosti u istočnom gradu Dnjepru u Ukrajini. Ovaj postupak deo je kampanje derusifikacije koji se sprovodi širom zemlje.

U periodu od 2017. do 2021. statua Gorkog je vandalizovana više puta, a ranije ovog meseca su gradske vlasti najavile uklanjanje osam spomenika povezanih sa istorijom i kulturom Rusije i SSSR-a,

Gradonačelnik Boris Filatov rekao je da će svi spomenici koji budu uklonjeni biti privremeno smešteni u prostorijama gradske službe za kontrolu životinja.

Statua Gorkog je delo vajara rođenog u Dnjepru Nikolaja Krasotina i otkrivena je 1977. Gorki se smatra osnivačem sovjetske književnosti, bio je pionir žanra socijalističkog realizma, čiji su stil pisanja i estetika služili izgradnji socijalističke države.

Pisac je uhapšen zbog učešća u ruskoj revoluciji 1905. godine, nakon čega je brzo pušten i otišao da živi u inostranstvo kako bi izbegao novo hapšenje, ali je odlučio da se vrati nakon boljševičke revolucije 1917. godine, postavši jedan od najpoznatijih pisaca Sovjetskog Saveza.

Čuvena su i njegova dramska dela "Vasa Železnova" i "Letnjikovac", kao i autobiografijom pod nazivom "Moje detinjstvo".

Gorki je umro 1936. dok je radio na romanu "Život Klima Samgina", koji se odvija u kasnoj carskoj Rusiji i tokom revolucije. Gorki je bio prijatelj sa Vladimirom Lenjinom, a smatra se da je omiljeni pisac Josifa Staljina.

Ukrajina je 2015. usvojila zakon osmišljen da "dekomunizuje" zemlju, kojim se poziva na uklanjanje naziva ulica i spomenika vezanih za sovjetsko doba. Dok su zvaničnici tvrdili da će taj proces pomoći Kijevu da se odvoji od svoje komunističke prošlosti, kampanja je takođe ciljala na znamenitosti koje su u široj vezi sa Rusijom.

Nakon što je Moskva pokrenula vojnu operaciju u susednoj državi krajem februara, zvaničnici širom Ukrajine počeli su sve češće da obaraju spomenike povezane sa vremenom kada je zemlja bila deo Ruske Imperije. Demontirali su ne samo statue i biste monarha i generala, već i spomenike piscima i naučnicima, uključujući pesnika i pisca Aleksandra Puškina.

U junu je ukrajinsko ministarstvo kulture formiralo savet sa zadatkom da koordinira "pitanja derusifikacije, dekomunizacije i dekolonizacije", a ministar kulture Aleksandar Tkačenko pozvao operske kuće da prestanu da izvode muziku koju su napisali Petar Čajkovski i drugi ruski kompozitori.

Moskva je više puta kritikovala ukrajinske vlasti zbog "prisilne ukrajinizacije i derusifikacije" čiji je cilj suzbijanje prava oko četvrtine stanovništva zemlje.